Welke magneet gebruikt u voor een corsage?

Voor een corsage gebruikt u een kleine neodymiummagneet met een beschermlaag, meestal van nikkel, en daarachter een tegenstuk: een contraplaatje van gewoon staal of een tweede magneet. Een ferrietmagneet, het soort dat op de koelkastdeur hangt, is bij dezelfde maat te zwak. De sterkte op de verpakking geldt bovendien voor een trek recht van het staal af, terwijl het gewicht van de bloemen op een revers zijwaarts trekt. Dit stuk loopt de keuze langs: het materiaal, de klasse, de sterkte, het tegenstuk, de coating en de omgang met losse magneetjes aan de bindtafel.

Waarom neodymium en geen koelkastmagneet?

In de handel komen twee soorten permanente magneten het vaakst voor: ferriet en neodymium. Ferriet is een keramisch materiaal, goedkoop en ongevoelig voor vocht. Het zit in koelkastmagneten en luidsprekers. Een neodymiummagneet is gemaakt van een legering van neodymium, ijzer en boor, en is volgens de encyclopedie over neodymiummagneten de sterkste soort permanente magneet die in de handel verkrijgbaar is. Per volume levert hij ongeveer achttien keer zoveel magnetische energie als gewoon ferriet.

Voor een corsage is dat verschil beslissend. De magneet moet klein en licht blijven, want hij verdwijnt in een bodem van blad of tussen de stelen op het bindpunt. Tegelijk moet hij door een laag stof heen klemmen. Een ferrietmagneet met dezelfde klemkracht wordt al snel te groot en te zwaar voor het bloemwerk, en hij laat het blad bollen.

Wat betekent de N met een getal op de verpakking?

Neodymiummagneten worden verkocht in klassen, aangeduid met een N en een getal, zoals N35 of N52. Het getal staat voor het maximale energieproduct van het materiaal. Hoe hoger het getal, hoe sterker een magneet van dezelfde maat. Een N52 houdt dus meer dan een N35 met precies dezelfde doorsnede en dikte. Dat geeft een keuze: een hogere klasse in een kleiner formaat, of een lagere klasse die iets groter uitvalt. Voor een corsage telt vooral het formaat dat in de bodem past zonder dat het blad gaat bollen.

Achter het getal staat soms nog een letter, zoals M of H. Die letter zegt hoeveel warmte de magneet verdraagt. Zonder letter gaat het om de standaardklasse, die tot ongeveer 80 °C bruikbaar blijft. Voor gewoon corsagewerk volstaat die klasse, op voorwaarde dat de magneet niet met hete lijm in aanraking komt.

Hoe sterk moet een magneet voor een corsage zijn?

Een vast getal bestaat niet, omdat het gewicht van de corsage en de dikte van de stof telkens anders zijn. Wel is duidelijk waarom een magneet in de praktijk zwakker lijkt dan de verpakking belooft. De opgegeven houdkracht wordt gemeten met de magneet plat tegen een dikke stalen plaat, terwijl er loodrecht van die plaat af wordt getrokken. Een corsage op een revers hangt anders. Het gewicht van bloem en blad trekt evenwijdig aan de stof naar beneden, en tegen die schuifkracht houdt een magneet veel minder. Magneetleveranciers geven daarvoor in hun technische uitleg ongeveer 15 tot 25 procent van de opgegeven houdkracht op.

Daar komt de stof zelf bij. Elke laag tussen magneet en tegenstuk werkt als een spleet, en de kracht neemt met die afstand niet gelijkmatig maar snel af. Een dunne zijden blouse neemt weinig kracht weg, een gevoerde wollen revers veel. Daarom gebruikt de werkwijze op deze site op dikke stof een tweede magneet in plaats van het contraplaatje: twee magneten overbruggen samen een grotere afstand dan een magneet en een plaatje. Hoe die klem in de opbouw zit, staat in hoe een corsagemagneet werkt. Kies bij twijfel een magneet met ruime marge en toets hem op de stof die werkelijk gedragen wordt.

Contraplaatje of tweede magneet: welk tegenstuk past?

Het contraplaatje is het eenvoudigste tegenstuk: een rond plaatje dat achter de stof komt en door de magneet wordt aangetrokken. Het moet dan wel van een metaal zijn waar een magneet op reageert. Gewoon staal doet dat. Bij roestvast staal ligt het anders. De ferritische en martensitische soorten zijn magnetisch, maar de austenitische soort, de meest gemaakte, is meestal niet magnetisch. Een glanzend plaatje dat er stevig uitziet, kan dus nauwelijks iets doen. Houd bij nieuwe inkoop altijd eerst een magneet tegen het plaatje voordat er een hele doos wordt besteld.

Werkt u met twee magneten, dan speelt de pool mee. Twee magneten trekken elkaar alleen aan als ze met tegengestelde polen naar elkaar toe liggen; andersom stoten ze elkaar af en schuift de corsage weg. Leg de tweede magneet daarom tegen de afgewerkte corsage, kijk welke kant blijft hangen en zet op die kant een stip met watervaste stift. Die kant hoort tegen de binnenzijde van de stof. Wie op de dag zelf moet zoeken welke kant past, verliest tijd aan de revers.

Waarom de coating ertoe doet

Neodymium roest. Zonder beschermlaag tast vocht het materiaal aan, vooral langs de korrelgrenzen, tot de magneet kan afbrokkelen. Daarom krijgen deze magneten bijna altijd een coating, meestal nikkel of een laag van nikkel, koper en nikkel. In corsagewerk is die laag geen bijzaak, want de magneet ligt tussen vers blad dat vocht afgeeft. Een magneet met een beschadigde of afgebladderde coating hoort niet in een nieuw werkstuk.

Diezelfde nikkellaag verdient aandacht zodra de corsage niet op stof maar in het haar of aan het oor wordt gedragen. Dan raakt het tegenstuk de huid. De Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie noemt in haar folder over nikkelallergie oorbellen als bron van eczeem op de oorlellen. Vraag bij een corsage voor het oor daarom of de drager nikkel verdraagt, en kies anders een tegenstuk dat in kunststof is ingesloten of met stof is bekleed.

Warmte en lijm: waar het magneetje niet tegen kan

Een neodymiummagneet van de standaardklasse blijft bruikbaar tot ongeveer 80 °C. Wordt hij warmer, dan verliest hij een deel van zijn kracht, en dat verlies komt niet terug als hij afkoelt. Een lijmpistool werkt met lijm die heter is dan die grens. Dat is een reden te meer om het magneetje met bloemenlijm uit de tube in het blad te verlijmen, naast de bekende reden dat die lijm de bloemen niet laat verbranden. Wie voor ander werk aan dezelfde corsage toch een lijmpistool gebruikt, houdt de hete lijm van het magneetje weg. Meer over de lijm zelf staat in bloemenlijm in corsagewerk.

Hoe bewaart u losse magneetjes aan de bindtafel?

Neodymiummagneten zijn bros. Laat twee magneten tegen elkaar aan springen en er kunnen splinters afschieten die scherp genoeg zijn om een oog te verwonden. Bewaar ze daarom gescheiden, met een stukje karton of kunststof ertussen, en schuif ze zijwaarts uit elkaar in plaats van ze recht los te trekken. Houd losse magneetjes ook buiten het bereik van kleine kinderen. Kinderen die meerdere magneetjes inslikten, liepen ernstig letsel op doordat de magneten een stuk darm tussen zich inklemden. Bij een bruiloft met kinderen aan tafel is dat geen theoretisch punt.

Voor de drager blijft de waarschuwing die bij dit product hoort ongewijzigd: niet gebruiken op een magneetkaart en bij gebruik van een pacemaker. Wat dat in de winkel betekent, staat op de pagina over magneten, pacemakers en magneetkaarten.

Drie vragen die vaak terugkomen

Kan een koelkastmagneet het werk doen?

Meestal niet. Een koelkastmagneet is van ferriet of van een buigzame magneetstrook, en die zijn bij dezelfde maat veel zwakker dan neodymium. Om door stof heen een corsage te dragen, zou zo’n magneet te groot en te zwaar worden voor een bodem van blad.

Hoe test u of een magneet sterk genoeg is?

Op de stof waarop de corsage gedragen wordt, met de corsage zelf. Klem het afgewerkte werk op een revers of op een lap van dezelfde stof, hang die rechtop en schud er een paar keer aan. Zakt de corsage of draait hij weg, dan is de klem te zwak voor dat gewicht en die dikte. Een tweede magneet in plaats van het contraplaatje is dan de eerste stap.

Kan het magneetje na het feest opnieuw worden gebruikt?

Ja, als de coating heel is en de magneet niet te warm is geworden. Haal hem uit het verwelkte blad, veeg hem schoon en droog, en bewaar hem gescheiden van de andere magneetjes. Blad en bloemen gaan weg, de magneet blijft een magneet.

Leg bij de volgende inkoop één magneet, één contraplaatje en een lap gevoerde wollen stof op de werktafel. Klem de magneet door de stof op het plaatje, zet de lap rechtop en hang er een afgewerkte corsage aan. Wat dan blijft zitten, kunt u per doos bestellen; wat zakt, gaat terug naar de leverancier.